Met de Franse slag

Vanaf nu elke week vakantiegevoel. 'Onze' Albert Heijn in in Winkelcentrum Overvecht is verplaatst naar een andere hoejk in hetzelfde winkelcentrum en is nu 'XL' geworden. AH XL betekent een serieuze poging van de voormalige kruidenier uit de Zaanstreek om de doorsnee Franse hypermarché naar de kroon te steken. Een enorme ruimte, met een extreem assortiment 'food' artikelen, een formule waar winkelen een belevenis wordt en we verrast worden opwaanzinnige openingstijden. Ergens past het niet: onze eigen AH-meisjes en -jongens in zo'n fabriekshal die je op een 'Zône Industrielle' langs een rondweg-vol-rotondes in een middelgrote Franse stad gewend bent tegen te komen. En AH heeft het concept ook een Nederlands tintje gegeven. Gratis koffie, gedempt licht en geen tl-bombardement, zelfscankassa's (die het niet lang gaan maken vreest Sjaak, maar wel heel handig), weining non-food (ik heb geen tuinbankset, kinderkleertjes of friteuses gezien) maar vooral de hoofdoekjes-van-zaak vind ik typisch iets van het land dat godzijdank nog wél de Rita's van deze wereld heeft weggestemd. In Frankrijk worden hoofddoekjes verboden, Appie geeft de hoofdzakelijk allochtone cassières gewoon een doekje in de huisstijl en het kleurige geheel geeft iets hel vrolijks en uniforms. Onze Franse slag mag er best zijn op deze manier.

Krachtige kruistocht

Wat is het een rijk gevoel om met dochter Olijf van 10 naar een prachtige film te gaan en beiden met tranen in de ogen de zaal te verlaten. Kruistocht in spijkerbroek was een film waar ik al langer naar uitzag en vandaag was het dan zover. De VdH had al een herinnering geschreven en eiste een echt eind. Ze zal de film moeten gaan zien en haar mening opnieuw moeten vormen. Maar het eind van de film is niet het belangrijkste wat is blijven hangen. De regisseur, Ben Sombogaart, is erin geslaagd een eigen werk te maken en tegelijk integer en creatief om te gaan met Thea Beckman's epos over Dolf. Dat is knap; Lasse Hallström lukte het met de Cider House Rules en deze film mag in het rijtje worden opgenomen. Het begin is volstrekt anders, maar na verloop van tijd kom je wel in de lijn van het boek. De 'belegering van Speyer' bezorgde Sjaak al direct koude rillingen. De hartvochtigheid, het gehuichel en de naïviteit van de Middeleeuwers wordt -net als Beckman dat doet- niet geridiculiseerd maar gewoon als onderdeel de tijdsgeest neergezet. De ontberingen die de kinderen, soms vroeg volwassenen, moeten ondergaan gaan door merg en been. En toch word je geraakt door de warmte en vriendschap die er ook in de groep is. Het handelen van Dolf wordt sterker en overtuigender en daarin wordt ook het boek gevolgd. In het boek is Dolf een leider, in de film meer een held, dat is wel een subtiel verschil. Maar net zoals het boek je raakt doet ook de film dat. Het einde is spannend en buitengewoon ontroerend. Olijf vatte het samen met 'het is wel een lange film, maar wel erg mooi'.

Maar wat dan?

Nimmer heeft Sjaak echt gezweefd als kiezer. Toen kiezen nog niet mocht (Sjaak was vroeg politiek bewust, dus logisch dat de koek nu wel op is) was het altijd PPR of D'66. Daarna ging de stem regelmatig naar de PvdA, soms even D'66, een keer CPN zelfs en daarna een incidenteel uitstapje naar Groen Links. Nimmer de militanten van PSP, in wie Sjaak de voorgangers van de SP ziet (al vindt ook Sjaak Jan Marijnissen een OK-e gozer). Alles rechts van D'66 is uitgesloten geweest al die tijd al wil een stemwijzer Sjaak wel eens richting Christen Unie dirigeren. In de Fortuyn-hausse in 2002 was Sjaak met andere dingen bezig dan politiek, maar doorbrak Femke Halsema in een debat de desinteresse bij Sjaak met een overtuigend pleidooi voor een multi-culturele samenleving. Of juist niet: ze haalde de lading ervan af en vond dat we er niet zo erg mee bezig moesten zijn. Bij Martin Bril is de liefde voor Femke nog niet over, bij Sjaak wel. Te veel grachtengordel toch en te veel deel van de machinerie in Den Haag geworden. Een Femke-vonk is dit jaar nog niet overgeslagen. Het gekibbel, het rechthaberische van de backbenchers die ook eens wat mogen zeggen in derderangsprogramma's op de radio die niemand beluistert, het ad-hoc gedoe over coalities, het Scheepjongens-van-Bontekoe-gedrag van Balkenende dat bijna zo irritant begint te worden als dat geneuzel destijds van Dries van Agt, het sneue achterhoedegevecht van mijn leeftijdsgenoten Rutte, Pechtold en Bos: eigenlijk kan het me allemaal gestolen worden. Allemaal deel van het systeem waar de inhoud niet echt aan de orde mag komen. Natuurlijk: de media klopt het op, maar ze gaan er allemaal in mee.

Morgen is een nieuwe dag. Wie weet is Sjaak dan geland in het kieshokje.

Slim pakket

Tijd voor een lofzang van Sjaak. Eén van de mooiste pakketjes die hij kent. En dan niet de pakketjes in de schoen waar het kindervolk zo op aast, maar een softwarepakketje. Wie SnagIt één keer heeft gebruikt wil niet meer zonder. Plaatjes op maat maken vanaf het computerscherm. Dat kan het, en nog veel meer (in de latere versies) maar die basisfunctie is voor Sjaak al geweldig. Menig' blogje is al op die manier van een plaatje voorzien. Mislukte foto's kunnen simpel even 'gezoomd' worden, zonder een fotobewerkingspakket te gebruiken. Onze handleidingen op het werk zijn van maatwerk-illustraties voorzien; handiger kan niet. De VdH wilde vandaag een SnagIt-je van Sjaak. Dat kon, maar ze is vandaag ingewijd, zodat het voortaan zelf kan. Na 2 minuten was ze verder gevorderd dan Sjaak, dus zo simpel is het pakket. Of Sjaak is niet slim, dan kan ook. In elk geval liet het pakket zelf zich niet SnagIt-en, maar een kiekje van de site volstaat ook wel.

In hoger sferen

De afgelopen twee dagen zat Sjaak ondergedoken op de hei. Bereikbaar slechts voor de allernaasten, zoals de VdH, Coef! en Sjaan (secretaresse die de boel op het zakelijke thuisfront regelde). Doel was in hoger sferen te raken; een visie op onze organisatie te schetsen en enkele strategische sessies voor te bereiden. Donderdag was Sjaak overdag alleen in hotel-op-stand-maar-toch-aangenaam-gewoon Hoog Holten. Dat deed terugdenken aan een dik een jaar geleden toen Sjaak ook op zakenreis was. Nu voegde zich, na een behoorlijk produktieve dag, de VdH aan het begin van de avond zich bij hem. Even later kwamen Coef! en Hetty en kreeg het nóg meer een privé-karakter. Voor alle inspecteurs en preciezen onder ons: dit was voor eigen kosten.

Het was erg gezellig en zeer smakelijk aldaar. Geen extreem goed eten, maar een prima restaurant. De gedachten gingen ook uit naar maart 2001. We waren nog een klein, overzichtelijk clubje van 12 mensen en Coef! en ik presenteerden daar toen de 'nieuwe organisatie'. Tot dan waren we vooral één project. Nu werd het een echte organisatie, met een afdeling ontwikkeling en een afdeling beheer. Die structuur heeft tot begin dit jaar stand gehouden. Destijds kwamen aan het eind van de dag de partners en het etentje dat daarop volgde is legendarisch geworden. Nu overlegden we gisteren uitgebreid over de toekomst. Sjaak had de donderdag 3 scenario's uitgewerkt en Coef! lepelde de varianten en alternatieven uit zijn brein als ware het de paddestoelen die in de prachtige omgeving overal kris kras oppoppen. Na enige aandrang tot structuring Sjakerzijdes kwamen we tot een korte termijn- en een langere termijn strategie. De organisatie gaat ooit weer op de schop, zoveel is duidelijk en nu is vooral de opties verder uitwerken met collega's en bazen. Ineens viel veel op zijn plaats en tijdens een korte doch stevige wandeling werden taken verdeeld en doelstellingen geconcretiseerd. De hei had zijn waarde weer bewezen. Nu afwachten hoe 'de omgeving' op dit alles gaat reageren. Wij reageerden kennelijk goed op de omgeving, nu andersom ook dus graag...

Gemiste kansen & ouwe koeien VII

Het is dik herfst en dus tijd om de open haardvuren weer aan te maken. Tenminste, als je een open haard hebt. Sjaak en de VdH hebben er geen, staat nog op het lijstje/specs voor het volgende (droom)huis, maar zijn beiden dol op de geur en sfeer die haardvuren oproepen. Voor Sjaak gaan bij de geur van haardvuur zijn gedachten vrijwel meteen terug naar een herfstvakantie eind jaren '70, die hij met het toenmalige gezin doorbracht in het Gaasterland. We zaten in Oudemirdum, in bungalowpark het Fonteinbos, er werd een nieuwe paus gekozen, nadat JP I was vermoord (Sjaak gelooft in complottheorieën, en in de versie van The Godfather III), we hadden nog geen auto en het was dus 1978. Doesbrand en Sjaak crossten heel wat door de bossen en we fietsen in dichte mist naar Sneek. Het zal de laatste keer geweest zijn dat Sjaak daarbij door zijn vader werd geduwd. Fietsen deden we veel, zonder auto was dat ons enige direct beschikbare vervoermiddel.

Op een van die tochten kwamen we in Rijs langs een herberg, De Vier Heemskinderen genaamd. Op dit soort vakanties, die mijn ouders -ondanks de niet al te riant beschikbare middelen thuis- hoge prioriteit gaven, gingen we de laatste avond steevast uit eten. Dat uit eten was krap dertig jaar geleden anders. Nu eet je dochter van 10 zalm van de kaart, toen was de Chinees Kam Sang in Hillegersberg al een fors avontuur. Tijdens een korte pauze bij de herberg keken we van buiten naar binnen. Een leuk restaurant, dat nog gesloten was. Iets om te gaan eten? Die avond togen moeders en het drietal kroost van toen 16, 14 en 12 jaar naar het restaurant. En daar: die geur. Er brandde een knapperend haardvuur. Warm, uitnodigend, vertrouwd, het gevoel van thuiskomst, troost, overgave en geborgenheid. En een bruine, herbergachtige sfeer. Los, maar wel stijlvol. Hier wilden we zijn, hier moest het gebeuren, het slotetentje zou hier zijn. Moeders maakte een praatje met de waard, een baardige man. Die liet de kaart zien. Een hoofdgerecht kostte om en nabij de ƒ 17,50. En er stond lamsbout op het menu: dat leek wel iets van een andere planeet. Een astronomisch bedrag overigens voor Sjaak, die behoorlijk op de penning was en al snel rekende dat de meter behoorlijk zou gaan oplopen. Het was voor moeders ook even slikken en bij de terugkoppeling bij mijn vader werden de verwachte kosten van het feestmaal een behoorlijk gespreksissue. Sjaak schaarde zich intuïtief achter de terughoudendheid van vaders, maar wilde diep in zijn hart wél naar die geur terug. Díe was onbetaalbaar. Moeders wilde het uit eigen zak betalen, gesteund door Doesbrand en mijn zus, die in die tijd al een uitbundiger uitgavenpatroon dan spaarder Sjaak hadden. Uiteindelijk sneuvelde het plan, aten we in een hotel in Oudemirdum en hadden we toch een genoeglijke avond. Wel nam Sjaak zich voor ooit naar die geur terug te gaan.

Halverwege de jaren '90 gingen Sjaak en zijn (inmiddels ex-)partner twee dagen door het Gaasterland wandelen. Een NS-tocht, die begon in Balk en eindigde in Stavoren. De eerste dag eindigde in Rijs. Sjaak was in die dik 15 jaar later het hele voorval vergeten. Bij de passage langs de Vier Heemskinderen ging er een laadje open. Die geur! Vandaag zou het er dan van komen. We besloten eerst naar het hotel te gaan, dat een kilometer of wat verderop lag. We zouden dan daarna wel terugkeren, al was de menu- en prijskaart met zijn tijd meegegaan. In het hotel aangekomen vroeg men of we mee wilden eten. Overmand door een plotse vorm van luiheid zeiden we in een zucht: 'ja'. Niks meer de moeie voeten in de harde en hoge schoenen en in dat restaurant in sleetse kleding aanschuiven. Gewoon op makkelijk. Kamer uit, eetzaal in, eten wat de pot daar schaft. We zouden nog wel een keer naar de haardgeur teruggaan. De rest spreekt voor zich en is geschiedenis. Nimmer snoof Sjaak die haardgeur natuurlijk meer op.

Alle goede dingen komen in drieën. De herberg zal vier eigenaren verder zijn. De lamsbout zal niet meer op het menu staan. De herberg zal wellicht tegenvallen. Het eten saai en de bediening knorrig en stug. De voorgerechten alleen al zullen 17 euro kosten en wie weet is de haard nu gasgestookt. Je kunt er in 'cowboy'style eten met groepen, hetgeen het ergste doet vrezen inmiddels. Wie niet waagt, wie niet wint. De VdH houdt van wandelen, Friesland in het algemeen, zal het Gaasterland in het bijzonder, kunnen waarderen en mag graag lekker eten. Is dát een aanzoek!!

Opzij, opzij, opzij....

Sjaak is een ongeduldig manneke. Lopen doe ik zelden rustig, soms tot grote ergenis van de VdH en de kinderen. Fietsen door de stad: altijd doortrappen. In de auto houd ik me wel aan de maximumsnelheden, maar stoplichten haat ik dan wel weer. Rijen voor kassa's zijn een gruwel. Treinen die te laat zijn: onaanvaardbaar. Files zijn nachtmerries waarover ik mijn ergenis niet over kan verbergen. Op zondagmiddag wandelen in de buurt doe ik niet: te druk. Treuzelende bejaarden en ander inmobiel volk kan ik dan wel weer hebben, maar mobielverslaafde fietsers van 20 kunnen op mijn minachting rekenen als ik er niet snel langs kan; lopend dan wel fietsend. Op vakantie rijd ik liefst 's nachts om drukte te vermijden. Sjaak wordt blij van stille (tol)wegen waar hij het rijk alleen heeft. Die wegen worden steevast 'vrienden'. Boodschappen, Sjaak's vaste bijdrage aan het huishouden van het NSG, worden bij voorkeur op vrijdagavond na 20.00 uur gedaan. Samen met de meiden, die goede hulpjes zijn razen we door de Albert Heijn en zijn binnen het uur weer terug met fourage voor minimaal drie dagen. Kortom: met een beetje organiseren is er in dit drukke land nog wel een beetje rust te vinden.

Maar soms is de drukte niet te vermijden. Zoals vandaag toen bleek dat de andere grote supermarkt in het winkelcentrum Overvecht gesloten was. Chaos alom, lege schappen die met driedubbele vulploegen (waarvan de karretjes weer in de weg stonden) niet bijgevuld konden worden. Wachtrijen van meer dan 20 meter voor de kassa's. Irritatie bij velen. Sjaak nam voor om even 'Zen' te doen. Rustig alles ondergaan, meer kon niet want er was niks aan te doen. Zowaar: het lukte. Toen hij eenmaal de winkel uit was begon het gejakker bijna weer. Snel naar huis, snel uitpakkken, snel dit, snel dát. Ware het niet dat een wildvreemde man, donker type met achterstevoren geplaatste baseballpet, vroeg of ik hem wilde helpen starten. Zijn accu was leeg. Sjaak stemde -na enige aarzeling zo op een donker parkeerterrein- in, liet hem rustig wachten tot ik mijn boodschappen had ingeladen en het wagentje teruggebracht. Het doorstarten was zó gepiept, de man blij en Sjaak even onthaast.

Softwarefabriek

Een tijdje terug was Sjaak wat gedemotiveerd qua werk. De vele collega's die dit blog lezen kunnen dat beamen. Sinds enkele weken is de energie en werklust weer terug aan het keren. Er zijn goede gesprekken gevoerd met deze en gene binnen de organisatie. Het helpt dan als er van van buiten ook onwenselijke ontwikkelingen op ons af komen. Tegelijk maken Coef!, mw de Boer, MarC en Sjaak in wisselende samenstellingen een toernee langs de diverse gerechten voor wie wij vooral werken en daar oogsten we behoorlijk wat lof. Niet alleen geslijm of obligaat gecomplimenteer, maar de lof zit vooral in de regelmatig terugkerende geïnteresseerde en kritisch-betrokken vragen van onze collega's in het land. Dat motiveert. Als iemand in plaats van te zeggen het gewoon laat merken dat ze waarderen wat je doet en dan af en toe ook nog goed meedenken. Het kost klauwen vol tijd, maar we zijn er wel van overtuigd dat het (meestal, niet altijd) de moeite waard is.

Vandaag waren we weer even op onszelf. Een try-out voor de dag die we voor de achterban organiseren en een kijkje in onze keuken gunnen. Meesterorganisatrice Michèle heeft het weer goed voor elkaar. Een bijzondere locatie, een weloverwogen en afwisselend programma -naar onze eigen mening natuurlijk- en een promotiecampagne die zijn vruchten opwerpt. Soms lijkt het te veel van het goede, maar op ons rondje geven veel mensen te kennen er naar uit te zien. Daarom was een goede voorbereiding geen luxe. We konden in de oude veevoermengfabriek (waarvan de geur nog in de muren en vloeren zit) sfeer proeven, de workshops aan elkaar presenteren en het programma doornemen. Het was leuk om met zijn allen naar iets toe te werken en iedereen op zijn eigen terrein bezig te zien. We gaven elkaar tips en dachten na over aanpassingen verbeteringen De dag wordt een mix van bijvoorbeeld een luchtige presentatie van onze organisatie en zwaardere inhoudelijke workshops rondom de opslag van uitspraken. We zijn een softwareclubje, tegenwoordig moet je dan een ontwikkelstraat hebben, over platforms en omgevingen beschikken en het nieuwste is de softwarefabriek. Wij zijn toch echt iets meer dan dat en we gaan het hele traject af dat bij de ontwikkelingen komt kijken. Lekker breed dus, lekker all-round voor de generalist die Sjaak toch van oudsher is. Dat bleek maar weer eens uit wat we lieten zien vandaag, Nu nog aan elkaar maar straks voor een groot publiek. Verder verklapt Sjaak niks, behalve dan dat hij die dag de gastheer is. En dat hij er na deze inspirerende ochtend naar uitziet. Nog drie weken en het is zover.

In volle bloei

Dit weekend werd ze zeventien. Mijn nichtje Roos, oudste dochter van mijn broer. Haar geboorte bombardeerde Sjaak eind jaren'80 tot oom en genereerde het besef dat hij ooit zelf ook kinderen zou willen krijgen. Sjaak zag haar in die tijd regelmatig en het was dan altijd dik plezier. Roos was een slim meisje, verbaal sterk en gezegend met een prachtige stem. Haar oma schreef in de Margriet veel over haar in haar colums en kreeg op die manier -zij het wat anoniem- landelijke bekendheid. Verjaardagen werden vaste punten, waarop de ganse familie bijeenkwam. Roos was, zo klein als ze was, een bindende factor. In de jaren daarna zagen we elkaar minder. Roos ging bij haar moeder wonen, kreeg nieuwe halfbroertjes en -zusjes en is onlangs weer verhuisd. Haar leven is niet altijd gemakkelijk geweest en ze heeft op haar nog jonge leeftijd al een hoop meegemaakt.

Enkele weken geleden belde ze. Of we op haar verjaardag kwamen? Sjaak zegde toe, het was een geel weekend en we gingen met ze allen. Net als de rest van Sjaak's familie. Wat de familie zelf nauwelijks lukt en tientallen emails en telefoontjes vergt, kreeg zíj voor elkaar: de familie was er in zijn geheel. Ook aan haar moeders kant. Even waren we weer vijftien jaar terug in de tijd. Met alle veranderingen die zijn opgetreden en historie die achter ons ligt. Het 'lang zal ze leven' werd door iedereen uit volle borst gezongen. We waren er allemaal voor haar en ze besefte maar al te goed hoe bijzonder dat was. Dankbaar was ze en ze mocht zich even helemaal geborgen en geliefd voelen. Het was ontroerend: ze staat inmmers op de drempel van volwassenheid. (De) Roos is tot volle bloei gekomen, maar even was er ook de kwetsbaarheid van een dankbaar kind.

En dat is drie

Eerder schreef Sjaak al over zijn gastmeesterschap in dochters klas. Na de uitleg over de Trias Politica was het vandaag tijd deze in levende lijve te gaan bekijken. Na een geslaagde weekopening op school stapten we met de klas in de bus en togen we naar de lokale rechtbank. Voor de lezer is er een virtuele rondleiding, wij hadden de 'real thing'. De communicatiemedewerker leidde ons naar een paar zittingszalen en de vragen kwam vanzelf. 'Waarom hangen er alleen mannen aan de muur', doelend op de 'wall of fame' met alle rechtbankpresidenten van de laatste 60 jaar? En waarom kijken ze streng en somber? Kritische geesten van 11 en 12 jaar. Na een drankje en een tussendoortje gingen we naar een andere zittingszaal en kwamen een echte rechter en griffier op in toga. Wij staan natuurlijk. De kinderrechter vertelde rustig en duidelijk over zijn vak. Over OTS, voogdij, het horen van kinderen bij echtscheidingen veek over strafrecht voor jongeren. Het sloot aardig aan bij Sjaak's verhaal maar dit maakte indruk. Mooi was de vraag wat de rechter deed als hij moest plassen? Waarom droeg hij eigenlijk een jurk? En wat hij uitspookte als hij niet in de zaal aanwezig was. Rechter Penders pakte het prima op. Vooral toen de juf voor de grap driekwart van de klas op de juiste plek en in de juiste rol neerzette in de zittingszaal. De rechter leidde al improviserend binnen een kwartier een echte zitting. De eis van Officier van Justitie Emily (taakstraf van 6 maanden) volgde hij niet, na de feiten op tafel te hebben gekregen. Voor het vernielen van een bushokje moesten de vier verdachten op twee zaterdagen bushokjes schoonmaken. De advocaten kwamen niet altijd even goed op voor hun cliënten en verdachte Tijs kon daardoor zijn straf niet ontlopen. De spanningsboog was wel voorbij na twee interessante uren en deze 'jongste klas ooit op de rechtbank' toog een stuk wijzer weer naar school.

Tuinmannen

Vandaag met Coef! weer fijn op stap geweest en diverse strategische debatten gevoerd. Met broeder Marcel in de ochtend en 's middags met onze hogere legerleiding. Over de taakafbakening binnen de ICT-organisatie van de Rechtspraak en onze rol daarbij. Ons clubje komt daar nog wel in voor, maar onze grote broederorganisatie krijgt een flink aantal belangrijke taken erbij in de voorstellen. Concentratie voor alles. Nu is dit blog niet de aangewezen plek om dit debat te voeren. Niet netjes naar de bazen, maar vooral ook slaapverwekkend voor mijn kleine doch trouwe lezerskring.
De onderliggende gedachte, ideologie, religie haast, is dat taken die organisaties doen en maar een beetje op elkaar lijken bij elkaar geveegd moeten worden. Hoofdkantoren hebben de neiging om óf veel naar zichzelf toe te halen in een krampachtige poging tot beheersing, óf te beleggen bij één overzichtelijke club. Liefst met een sterke leider/manager, die bij voorkeur sterk procedureel van karakter is. Verkaveling van taken bij meerdere organisaties, waarmee je aan risico-spreiding doet en de organisaties in een concurrentiemodel een beetje scherp houdt, wordt sterk afgewezen. Kaders stellen, vertrouwen tonen, de juiste betrokkenheid tonen; het zijn geen eenvoudige competenties en goed besturen vergt dat nu juist wel. Toch zie je het zelden, want we zijn beslist niet de enige waar dit speelt. Waarom eigenlijk? Omdat het niet overzichtelijk is. We hebben al een neiging tot hokjesgeest in Nederland, maar het liefst hebben we één hok. Dan hoeven we maar één persoon aan te sturen en zelf niet te managen. Geen college van zelfstandige directeuren die elk hun eigen belang hebben en hun zegjes doen, op basis waarvan we als bestuurder een besluit nemen. Niks zelf consolideren van informatie, afwegingen maken en argumenten naar boven halen door kritisch te vragen. Sturen door keuzes te maken en beslissingen te nemen. Nee: één grote hapklare brok, liefst uit een zo voorspelbaar mogelijke eenheidsworst. De Belastingdienst is er groot mee geworden. Het UWV een bureaucratische moloch. Allemaal aangeharkte clubs. Bestuurders zijn verworden tot eenvoudige tuinmannen.

Turbo Trias

Vandaag verzorgde Sjaak de tweede les Staatsinrichting op de school van dochterlief. Dit keer ging het over de rechtspraak, ter voorbereiding op het bezoek aan de Utrechtse rechtbank van aankomende maandag. De eerste was best aardig gegaan, maar de les voor Sjaak was om het niet te lang te maken en het een beetje interactief te houden. Zo gezegd, zo gedaan. Maar probeer maar eens in 20 minuten de Trias Politica uit te leggen. Het plaatje van hierboven moest het een beetje duidelijker maken, maar aan de onafhankelijkheid van de rechtspraak, het appèl en de verschillen tussen civiel, bestuurs- en strafrecht kom je natuurlijk niet toe. De juf had met de klas na de eerste les nog geworsteld met het landelijk bestuur en aan Sjaak was het om een en ander te verduidelijken. Sjaak zei dat het nu eenmaal ingewikkeld was met als voordeel dat er dus niet één iemand de baas is. De centrale rol van wetten die de rechter een beetje houvast moet biede, was vandaag de rode draad. Toch handig als er opgeschreven is wat wel en niet mag en hoe we de dingen willen regelen. In het schema ontbreekt heel inspectieland, maar die hadden vandaag hun eigen feestje. De rechter moet beslissen als het niet goed gaat en iemand zich niet aan de regels houdt of de regels niet duidelijk genoeg zijn en/of mensen het niet eens zijn. Dat kwam allemaal wel over geloof ik.

De case was wel aardig. Een strafzaak met voldoende informatie om de kinderen in de tafelgroepjes zelf even rechter te laten zijn. Ze kwamen tot Sjaak's verrassing met begrippen als getuige en medeplichtig en hadden door dat je echt meer informatie moest hebben om een straf te geven als de feiten niet duidelijk zijn. Op speelse wijze werden ze even in aanraking gebracht met het strafrecht. Maandag mogen ze met een kinderrechter praten. Die bijvoorbeeld bij echtscheiding over toewijzing van kinderen beslist. Beslist hij dat zelf? Mogen de kinderen daar niks over zeggen?? Dát is de eerste vraag van maandag!

Ledenvermaak

Een merkwaardig fenomeen is de Algemene Leden Vergadering. Sjaak heeft -net al u waarschijnlijk- bij het begrip meteen een licht meewarige glimlach op het gezicht. Classici roemen het Atheense model uit de Oudheid waarin de wortels van de democratie vaste grond in de aarde vonden. De ALV doet daar aan denken: iedereen mag zijn zegje doen en het bestuur legt verantwoording af vice versa. Het poldermodel voorbij, waarin in stoffige zaaltjes na urenlang dealen het compromis wordt bereikt. De ALV is openheid van bestuur in zijn puurste vorm en zou in elke vereniging het hoogtepunt van het jaar moeten zijn. Niets is minder waar, u raadt het al. ALV's verheugen zich veelal in een traditioneel lage opkomst, mat verloop en veel geratel van secretarissen en penningmeester. Hoogtepunten zijn het instituut kascommissie en de "WVTTK'.

Gisteren bezocht Sjaak de ALV van de voetbalclub waar hij niet-spelend lid van is maar vooral coach van de F4. Het team van zijn zoon, Fenzemans. Een hevige emotionele gegeven. Sjaak ziet zichzelf terug in deze 8-jarige, pichtsgetrouwe, harde werker, met een aardige techniek, een redelijk schot, een ijzeren conditie en dito mentaliteit. Sjaak en medeleider Bas gaven gehoor aan de oproep van het bestuurslid jeugd om als leiders ruimschoots op te komen. We waren de enigen van de F-jeugd, die toch uit 9 teams bestond. Om de bijeenkomst wat sjeu te geven was er een spreker: Hans Kraay sr. Bas was als een van de eersten met hem binnengekomen en zat het hem te praten alsof ze elkaar al langer kenden. Doet Bas ook voor zijn werk en het ging hem goed af. Hans Kraay zou spreken over jeugd en topsport, maar babbelde vooral voor de vuist weg voor het circa 40-koppige publiek. Sprak zichzelf geregeld tegen, kreeg de lachers op zijn hand door keer op keer het wanbeleid van Feyenoord (dat hij ooit als interimmanager in 4 maanden 'op de rails' wist te zetten, waarna Feyenoord dat seizoen bijna degradeerde) te hekelen. Sprak lyrisch over het 1974-elftal, waar hij nul bemoeienis mee had een het Ajaxiedendeel daarvan kon enkele jaren later niet al te geweldig met hem overweg, dus Hans maakte het daar niet al te lang. Op het laatst nog wat obligaat rechts gepraat over integratie en het uitfaseren van relschoppers. Even hoopte ik dat Erik van Muiswinkel zijn vermomming af zou doen, maar het was toch echt Hans sr. Het was wel een vlot verhaal en enig charisma kan hem niet ontzegd worden, maar bovenal maakte hij op mij 'beslist geen grootse indruk'.

Maar goed: in het uur daarna raffelden we de agenda verder af. Sjaak klaagde nog over de veelheid aan inzamelingsacties en de gevraagde inzet van jonge spelers. Het punt kwam half aan geloof ik. De penningmeester wist het overschot mooi te verklaren en reageerde licht geagiteerd op een aantal voorstellen. Maar het bestuur mocht door en gelukkig maar, want niemand is in voor een dergelijke functie, gezien de vacatures die er zijn. De matige opkomst geeft aan dat het ook hier inspraak en betrokkenheid bij het esturen niet leeft. Gelukkig was hier wel een aantal vrouwen aanwezig, want anders staken we op alle fronten schril af tegen onze Atheense voorgangers.

Warm weerzien

Er waren aardig wat mailtjes heen en weer gestuurd. Max, Petra en Robert hadden de koppen bij elkaar gestoken en een serieuze poging gewaagd om na 28 jaar met onze (lagere school)klas bij elkaar te komen. Bijna 20 van de 28 namen werden achterhaald en zaterdag waren we met uiteindelijk 12 in café 't Bolwerk in Rotterdam. In het Witte Huis, ooit het hoogste kantoorgebouw van Europa, en onder de rook van de Willemsbrug.

Sjaak had als enige zijn moeder meegebracht. Moeders gaf namelijk 5 jaar lang aan deze klas handenarbeid, omdat ze nu eenmaal op dezelfde school werkte als waar school naar toe ging. Of andersom. Bij aankomst was de club al bijna compleet. Iedereen was snel te herkennen, alleen Servais duurde even. Maar Servais was dan ook in de vijfde klas naar Noord Holland vertrokken. Het was de bedoeling dat ik een paar uurtjes zou blijven maar toen iedereen elkaar zo'n beetje had gesproken was het bijna 5 uur later. Moeders was al wel weg maar oud klasgenoten en zij hadden het allebei leuk gevonden. Met een gezamenlijk etentje sloten we de boel af. De tijd was gevlogen en had veel opgeleverd en verhelderd. Met jeugdvriend Marco, nu accupunturist en fysiotheprapeut, staat een meer dan halve afspraak om in de Vogezen te fietsen. De artistieke Heleen bleek samen met Sjaak jarenlang in een 'wie-rekent-het-snelst'-strijd te zijn verwikkeld. Dat zij als begaafde scholier naar de MAVO moest omdat ze 'woordblind' was (nu heet dat dyslexie) tekent hoe die tijd en met name onze school met talent omging. Gelukkig kwam het goed en is ze uiteindelijk als architecte in New York en Milaan terecht gekomen. Excentrieke Loes, ooit de kattenkop en outcast van de klas, is actief als therapeute in het alternatieve circuit en is nog steeds dezelfde persoon als toen. We hebben een leuk gesprek gevoerd. Robert was ook deze keer weer de natuurlijke leider van de groep, die rustig en zelfverzekerd andere bezoekers wees op het besloten karakter van dit feestje. Max, de joviale Antiliaan, was ook nu het sociale hart van het gezelschap. Je voelt je meteen prettig bij hem, net als toen. De anderen heb ik wat minder intensief gesproken maar het gezelschap had elkaar genoeg te vertellen. Dat is altijd maar afwachten natuurlijk, sommige mensen verafschuwen reünies om die reden. De meegenomen klassefoto's (zie boven), waren een succes.

Tijdens het eten voelde Sjaak zich weer geborgen en zag hij ons weer als klas op vrijdagmiddag met juf de Blok een flink stuk lopen naar het instructiebad op het Barabarakruid in Ommoord, alwaar zwemdiploma A en B werd gehaald. De verkeringenmarkt doornemend en speculerend of Feyenoord dan wel PSV kampioen zou worden. Het legendarische schoolelftal, Boney M, de Avondvierdaagsen: het was er weer voor even. We hadden destijds een leuke, hechte klas, waar slechts enkelen hun plek niet vonden. Die sfeer kwam weer zaterdag even terug. Het leven is desondanks niet aan onze klas voorbijgegaan. Scheidingen, conflicten met ouders, broers of zussen, gezondheidsproblemen en opvoedperikelen met kinderen: allemaal hebben we wel in min of meerdere mate er mee te maken gehad.

Petra, die het mede aangezwengeld had, kon helaas niet komen vanwege haar ziekte. Sjaak had haar graag gezien. René loopt ergens in Rotterdam als zwerver en Etienne is enkele jaren geleden overleden aan een overdosis. Daar staan de trotse verhalen van Max over zijn dochter van twee weken oud tegenover, de blakende gezondheid en levenslust van Marco, het onvervalse Rotterdams van mijn tevens straatgenootje Evelien (waar zelfs een aantal jaren Friesland niks aan heeft afgedaan), het open karakter van John, de onderscheidingen voor sportfotograaf Pim (die dit soort prachtige foto's maakt), de ongecompliceerde hartelijke Debby en het oer-Rotterdamse nonsense karakter van Cuno. Het leven heeft ook veel gebracht gebracht. Na afloop viel het woord herhaling. Sjaak ziet het wel en koestert vooral de warmte die er even weer was.

Slaapverwekkend

Sjaak is een notoir slechtslaper. In slaap vallen is vaak geen probleem, maar vaak is hij binnen een paar uur wakker en begint het woelen en malen. Over het werk, de onafgedane klusjes in huis, de vorm van de F4, verkeerd gelopen gesprekken, gemiste kansen van de dag ervoor, een vuilnisbak die nog buiten staat, onzekerheid over al dan niet afgesloten auto's, het brood dat uit de diepvries had gemoeten of een kapot achterlicht: redenen om wakker te liggen zijn er volop. Als er dan nog een verkoudheid bijkomt inclusief het gebrek aan lucht en de behoefte aan snurken, is het feest compleet.

Vaak gaat Sjaak even naar beneden. Om afstand te nemen en later een nieuwe kans te wagen voor het hervinden van de nachtrust. En soort CTRL-ALT-DEL, maar dan anders. 's Nachts is er veel TV. Talloze Nederlandse zenders maken in diverse vormen reclame voor sexlijnen en websites. Dat heb je snel gezien. Wat me verbaast is niet zozeer de markt die er voor is, als wel de hoeveelheid dames die daar aan meewerkt. Maar goed, er is meer te beleven. Zo zijn er volop herhalingen van het Nieuws, Sportjournaal en programma's als NOVA en De Wereld Draait Door. RTV-Utrecht, de lokale zender is ook 'on air' zodat je weer bij bent wat er in de kleine wereld om ons heen gebeurt. De documentaires van Discovery en National Geographic zijn ook fijn; altijd prettig om te zien dat ze binnen een uur laten zien hoe je een megatunnel kunt graven of een high-tech vliegveld aanlegt. Kortom, je hoeft je niet te vervelen en je zou er bijna voor gaan wakker liggen.

Maar het echte hoogtepunt is als op Duitsland het weergaloze programma 'die Schönste Eisenbahnstrecke der Welt' op is. Een vaste uitzendtijd is er niet; het programma begint vak ook zomaar en eindigt al even abrupt. Merkwaardig genoeg biedt Google niet direct een linkje, maar de setting is als volgt. Vanuit de cabine draait de camera real time terwijl de trein een traject aflegt. Verder niks, slechts dit alles. Geen toeristische promo zoals bij 'Rail Away' maar zonder enig commentaar ben je voor een half uur ofzo virtueel machinist. Meestal door de bergen, bij voorkeur over enkel spoor. Vaak in Duitsland of Zwitserland maar Midden- en Zuid-Amerika zijn ook al aan de beurt geweest. Het is saai doch fantastisch om te zien. Hoe het landschap verandert, de blik op de rails en alles wat voorbij komt en je weer achterlaat. Een betere afleiding voor het gepieker is er niet. Het parcours enige tijd later opnieuw doen, maar dan in je hoofd maakt het verder af. Binnen no time slaapt Sjaak. Slaapverwekkend fascinerend.